Szwedzki poród ...

Nie wiem jak wygląda poród w PL .. Znam to tylko z opowieści koleżanek, temu porównywać nie mam zamiaru. Napisze z własnego doświadczenia.
Rodziłam 2 razy w Danderyd sjukhus. Jakbym miała rodzić 3 raz - na pewno bedzie to ten sam  szpital 2 zdań.
Gdy przychodzi TA godzina nie można po prostu wsiąść w auto i zawitać w szpitalu, trzeba  najpierw zadzwonić na porodówkę.. Położna zada Ci milion pytań > który tydzień, czy pierwsza ciąża, jakieś komplikacje w trakcie ciąży, od kiedy skurcze, co ile. Możesz usłyszeć, żeby wsiąść prysznic, połknąć Alvedon albo i dwa hehe lub przyjechać na kontrolę, jednakowoż lepiej jakbyś jak najdłużej była w domu. Natomiast jeśli TA godzina nie przychodzi, niestety trzeba czekać do 42tyg0-1dni . Po TerminiePorodu Ty, lub jak w moim przypadku - Twoja położna prowadząca ciąże, dzwoni do wybranego przez Ciebie szpitala i umawia czas na indukcję porodu.
Mi trafiły się dwa przypadki. Pierwszy wyjść nie chciał do prawie 42tyg a i to na silę przez CC musieli wyjmować :) Drugi Ananas był bardzo punktualny i zaczął akcje w TP ale wyszedł SN dwa dni później :) .
No ale dobra, dostaliście się w końcu do szpitala ... Położna prowadzi Was do sali. Na niej ogólnodostępne są : majtki jednorazowe, podpaski, koszule porodowe także nie musisz tego brać ze sobą.
Ja opiekę miałam cudowną w obydwu przypadkach, każdy chętny do pomocy, nawet przed wejściem do sali każdy puka. To całkowicie naturalne, że kobieta jest z kimś na sali - czy to mąż, mama, przyjaciółka każda sala ma dodatkowe łóżko dla "gościa" i swoją łazienkę. Piłka do dyspozycji, położne proponują rożne środki do złagodzenia bólu, od masażu piłeczkami tenisowymi, ciepłych okładów, po znieczulenie zewnątrz oponowe. Kawa, herbata, kanapki - pytają często czy nie jesteście głodni.
Najlepiej jak wszystko idzie naturalnie, CC to ostateczna ostateczność. Przy cięciu osoba towarzyszącą jest obecna również cały czas.
Masz do wyboru różne pozycje do rodzenia, od naturalnej lezącej po specjalne krzesełko. Rodzisz jak Tobie wygodnie. Kontakt położnej z dzieckiem ogranicza się przeważnie do wyjęcia go i podania Tobie. Dumny Tatuś - oczywiście jeśli chce - przecina pępowinę. Od tej pory nie rozstajesz się z dzieckiem. Brudnym i umazanym bo raczej go nie wycierają a już na pewno nie myją. Poza tym uważają, że pierwsze godziny są najważniejsze i często ważą i mierzą dziecko dopiero po godz. czy dwóch, kiedy doszło już do pierwszego karmienia i dłuższego zapoznania Maluszka z rodzicami.
Po tym wszystkich przewożą Cie do sali poporodowej. W szpitalu w którym rodziłam są 2 opcje ... oddział po CC lub SN z komplikacjami i tzw Hotel BB - to taki oddzielny budyneczek gdzie "mieszkają" pacjenci :)  Każda sala jest 1 osobowa z tą różnicą ze w Hotelu masz normalnie swój klucz, TV, restaurację a nie stołówkę i sklep na dole.  Pierworódka zostaje w szpitalu około 2 doby, po CC około 3 a wieloródka może wyjść już po 6 godz :)
Aaaaa właśnie zapomniałabym,  zabierać ze sobą nie trzeba wielkich toreb .. ja miałam małą torbę, taka jaką można wnieść na pokład samolotu a i tak była w połowie pusta...
Najważniejsze wsiąść sobie : ciuchy na czas po porodzie (jakaś luźną bluzkę, legginsy lub dresy), stanik do karmienia, kosmetyki, aparat, kamera, drobne pieniążki, laktator też dobrze mieć. Dziecku wystarczy mieć ciuszki -  pampersy, podpaski, ręczniki są dostępne w każdej sali poporodowej. Za poród w Szwecji płaci każdy : rodząca 80sek za dobę a osoba towarzysząca w okolicach 300sek za dobę w tym kawa i śniadanie.
Starałam się opisać co najważniejsze .. jak najkrócej a mimo to wyszło tego sporo .... jednak nadal to jest kropla w morzu w porównaniu do tego co chciałabym napisać :)
Dodam może jeszcze, ze nie wszystko jest takie kolorowe. Ale to już temat na osobny post :)

Zasiłek rodzicielski czyli Föräldrapenning ....

 Miałam pisać o wszystkim osobiście ale okazało się na moje szczęście (bo trochę tego jest), że przetłumaczyli w końcu wszystko na język PL :). Więc dla tych którzy chcą się dowiedzieć ze szczegółami jak to wszystko wygląda, zapraszam do lekturki TUTAJ. A ja napiszę w skrócie.
Urlop rodzicielski w SE trwa 480 dni. Jest on do wykorzystania do ukończenia przez dziecko 8 r.ż bądź skończenia pierwszej klasy podstawowej. Każdy rodzic musi sobie zostawić 60 dni, reszta jest ruchoma - można sobie oddawać dni, miesiące do woli. Duzżo osób dzieli się urlopem np. mama jest pierwszy rok, później z maluchem zostaje tata - z tego też powodu później przysługuje rodzicom bonus pieniężny. Można brać całe dnie, wybiórczo np pn,śr i pn, można brać pół dnia,1/4 dnia, weekendy, im mniej w tyg bierzesz tym na dłuższy okres Ci się urlop rozciąga  - dla każdego coś dobrego :). Natomiast kwota jaką otrzymasz jest zależna od wielu czynników, nie będę się rozpisywać i mieszać bo na pewno bym namieszała, kto chce - odsyłam do linku powyżej huehue.
Jest jeszcze coś takiego jak " Tillfällig föräldrapenning i samband med barns födelse eller adoption"  mówi się w skrócie tiodagar lub pappadagar , czyli zasiłek okolicznościowy związany z urodzeniem się dziecka albo adopcją. Należy on się ojcu przez max 10 dni - jeśli urodziło się 1 dziecko( 2 dzieci= 20 dni etc). Można je wykorzystać do 60dnia włącznie po wyjściu ze szpitala.
Pamiętać należy żeby zgłosić chęć pobierania zasiłków najpóźniej w dniu od którego chcemy je pobierać .... Ok, jeśli chodzi o urlop macierzyński...
Myśmy składali wniosek na tiodagar jak Ananasiątko miało chyba miesiąc i chcieliśmy wsiąść od dnia porodu to zostaliśmy zapytani : dlaczego dopiero teraz składacie wniosek ? Odpowiedź : bo mieliśmy inne ważniejsze rzeczy na głowie przy noworodku i 2 latku  - załatwiła sprawę :)

 

Taki szybki skrócik bo często słyszę pytanie : to Ty jeszcze na urlopie ?? tak długo ?? prrrr wróć - na urlopie to się odpoczywa :)  

 

Szczotka, pasta ....

Właśnie dziś jest ten dzień ... dzień w którym mój starszy Ananasek dostał informację, że musi wybrać poradnię stomatologiczną ponieważ pierwsza wizyta zbliża się wielkiiimi krokami :) W Szwecji opieka stomatologiczna jest obowiązkowa od 3 roku życia. Wezwania na przegląd od tej pory przychodzą co rok, aż do ukończenia 19r.ż - kiedy to kończy się darmowe i przymusowe hehe leczenie.A zaczyna rzeź niewiniątek bo leczenie po 19 r.ż jest kosmicznie drogie ....
Dla mnie temat zębów jest bardzo ważny. Nie oszukujmy się, że wygląd ząbków bardzo wpływa na nasz wygląd i zdrowie zresztą też.
My już od małego używamy szczoteczki -  najpierw w postaci zabawy jako gryzak (co obydwoje uwielbiali bo wspaniale masuje bolące dziąsełka) później gdy pojawia się pierwszy ząbek zaczynamy zabawę z prawdziwym myciem. Lece na głęboką wodę bo używamy od razu pasty, nie ma zmiłuj. Rano i wieczór, żeby się waliło i paliło, nawet na wpół śpiąco - zęby umyte muszą być. Słodycze sporadycznie a po nich jeśli jesteśmy w domu to często mycie, jak nie to podwójne szorowanie wieczorem. Moje dzieci nie piją soczków (ku zdziwieniu co po niektórych ;) ), tzn Starszak czasem poprosi o socek ale uwieżcie mi jak ma do wyboru woda, mleko i sok, to wybierze po kolei : mleko, woda ......... i daleko daleko pozniej sok. Młodszy nie prosi więc nie dostaje bo wyznaje zasadę (póki nie prosi, nie musi tego jeść, ma czas ) dotyczy to słodkiego - czy słodycze czy napoje-  Owszem próbowałam dać mu Gerberka ale wybrał wodę :) Wszyscy krzyczą, żeby szybko smoczka zabrać i butelke odstawic, ale szczerze, myśle że mało ma to wspólnego z zębami, o ile dziecko nie pije z tej butelki słodkich rzeczy a smoka uzywa po ludzku. Moj Starszy do tej pory je kaszke na noc z butli, długo jadł w nocy mleko a ząbki jak narazie jak perełki.
Jeśli chodzi o samo przygotowanie do wizyty : rozmawiamy od dawna o dentyście, mówię że ma otworzyć buzię i pokazać ząbki, stukam w nie, dotykam. Jak usłyszał dzisiaj, że niedługo idziemy do dentysty to po obiedzie usłyszałam : Mamoooo, już skończyłem. Idziemy do dentysty? Ja pytam : Kiedy? a on : JUTRO ! z usmiechem na buźce :) Oby zawsze tak reagował na słowo dentysta :)
Młodsze Ananasiątko dopiero się wdrąża. Jeszcze się skubaniec troszkę buntuje ale ja się nie uginam. Myjemy te 6 ząbków regularnie i już jest coraz lepiej, już z chęcią i bez grymasów otwiera buzię, gorzej robi się po 15 sek :) Ale damy radę i z tym egzeplarzem :)  !!!
A Wy ? Jak dbacie o perełki Waszych pociech ? Chodzicie z nimi regularnie do dentysty, bo z tego co wiem w PL nie ma odgórnego nakazu kontroli....

Cudotwórczy Alvedon'ik . . .

Ten kto mieszka w Szwecji wie, jaki cudotwórczy lek na całe zło tutaj posiadamy, a mianowicie paracetamol o nazwie Alvedon (polski Apap).
Ja wiem, że nie ma co przesadzać z lekami. Sama stosuję metodę - póki nie umieram to nic nie biorę i staram się tak samo postępować jeśli chodzi o dzieci. Im mniej tym lepiej - wiadomo ...
Ale ....
Na poczatek : idę z dzieckiem do lekarza....Kaszel i duszności po wysiłku, katar się leje, zero gorączki ni nic a lekarz do mnie: Przez 5 dni, 4 x dziennie Alvedon .... nie dałam bo NA CO sie pytam ?? Skręcona kostka ? Wybity palec ??  - Alvedon i siedź 6 godz w poczekalni :)
 Ciężarna koleżanka (42 tydz) gdy zapytała położną co lekko uspakajającego może wziąć, usłyszała : Do 6x na dobe Alvedon ??!!
A już totalnym przegięciem jest kiedy dzwonisz na porodówkę, mówisz : tak, tak 36godz temu odeszły mi wody, skurcze mam od 30 min co 2-3 min a pani położna mówi Ci : OK, weź 2 tabl. Alvedonu, zaczekaj trochę i zobacz czy coś pomoże o_O WTF sobie pomyślałam??!! Ale o tym (miedzy innymi) , więcej napisze już za 3,5 tyg :)
Kaszel, katar, egzema, biegunka aż chyba na zawale kończąc - ten lek jest po prostu na wszystko !!! No ludzie ... To już jest moim skromnym zdaniem przegięcie w drugą stronę  ... Firm oferujących tabletki z paracetamolem jest parę, ale jeszcze nigdy, przenigdy nie usłyszałam niczego innego oprócz Alvedoniku .....
No nic, nie pozostaje nic innego jak się do tego przyzwyczaić chyba ... W sumie lepsze to niż antybiotyk na każde zaczerwienione gardełko lub "na zapas" :)

p.s to moje BEST PIC EVER  !!!

Välkommen till Sverige - Witamy w Szwecji

Stało się tak, że Twoja decyzja co do wyjazdu padła na Szwecję. Super. Teraz wystarczy kupić bilet na prom/samolot i Välkommen till Sverige :)
Po zejściu na ląd wita Cię sam Król Szwecji. Już na samym wyjściu z lotniska/portu czekają na Ciebie pracodawcy z teczką pełną ofert pracy najczęściej biurowych, to nic ze nawet cześć po szwedzku nie umiesz ....co więcej oferują Ci "w cenie" mieszkanie z wyżywieniem.Także zarabiasz "na czysto"... Aaaa i jeszcze zapomniałam napisać, że w Szwecji (zreszta ogólnie z granicą) rosną drzewa pieniężne - także jak tylko chcesz coś dodatkowego po godzinkach to podchodzisz i zrywasz gotóweczkę  ..... 
Ok, pomarzyliśmy sobie i to tyle jeśli chodzi o oczekiwania :P
Teraz rzeczywistość :)
Pierwsze 3 msc możesz tutaj być i pracować bez pozwolenia. Natomiast jeśli planujesz dłuższy pobyt musisz udać się do urzedu migracyjnego Migrationsverket z wypełnionym druczkiem nr140011 o tu Registrering av uppehållsrätt . I w zależności od tego jako kto ten papierek składasz : zatrudniony, małżonek, dziecko, uczcy się - musisz posiadać stosowne dokumenty. Paszport, kopie z USC, akt urodzenia dziecka, umowe o prace, zaświadczenie że się uczysz i że masz środki z których się utrzymasz. Kopia paszportu zawsze jest potrzebna. 
Przy dłuższym pobycie nie można obejść się też bez Personnummer czyli odpowiednika polskiego nr PESEL. Aby go uzyskaać należy iść do oddziału Skatteverket (coś jak nasz polski Urząd Skarbowy). Nr druczku nie podam bo jest on dostępny tylko bezpośrednio w oddziałach (a przynajmniej mi na stronie ni cholery nie udało się znaleźć) . Koniecznie trzeba wziąść ze sobą to samo co do Migrationsverket plus dokument potwierdzajcy rejestrację w urzędzie migracyjnym lub może to być kopia złożenia wniosku ponieważ czasem trwa ta rejestracja w MV i trwa .... 
Następnie rejestracja w odpowiedniku polskiego ZUSu - Försäkringskassans. Niby jest napisane n stronie, ze gdy jestes "zameldowany" w SE nie musisz się rejestrować w FK, jednak zaraz na dole jest druczek do wypełnienia ....Także wchodzimy na KLIK , zjeżdżamy na dół, wypełniamy druczek Uppgifter för registrering i wysyłamy na podany adres razem z kopią rejestracji w Migrationsverket, kopią umowy ew. zaświadczenia że się uczysz.
Dodam jeszcze, że jeśli wysyłacie papierki pocztą - dobrze to robić listem poleconym. Baaaardzo często zdarza się, że czekasz na rejestracje pare msc, dzwonisz do urzedu a oni : Zaczynaja te swoje szwedzkie dusznosci  YY, YY, YYY. Jakie papiery ? My nic nie dostaliśmy !!! .... A Wy wtedy macie podkładke, że je jednak wysyłaliscie ....
Ufffff to byłoby na tyle jeśli chodzi o formalny początek tej cudownej drogi ....
p.s chętnie dowiem się na jakie tematy chcecie poczytać. Piszcie na ananasyse@hotmail.com

Wielojęzyczne wychowanie ...

Postaram się krótko temat ogarnąć bo można o tym pisać i pisać. A żeby tego było mało to jeszcze mam jakieś zamotanie jesienne i ciężko mi myśleć :/
Na początku jest łatwo. Dziecko naturalnie, powoli oswaja się z językiem, jak wiadomo już w łonie matki. Rodzi się, poznaje glosy i dodatkowo podobno rozpoznaje język hehe. Przez co najmniej pierwszy rok 24/7 słyszy tylko polski : ogląda bajki po polsku, książki polskie, kołysanki/piosenki 3/4 po polsku, znajomi w większości Polacy, ot taka mała Polska w Szwecji. Szwedzki słyszy w otwartym przedszkolu, czasem w TV, na podwórku itp. - lekko się z nim osłuchuje.
Wydaje się, że to będzie wszystko takie proste....
I przychodzi przedszkole...
Dziecko nagle 3/4 dnia mówi, słyszy i myśli po szwedzku ... Oglada książki, czyta bajki i śpiewa tylko po "ichniemu" ... I zaczynają sie schody, tym bardziej że język szwedzki jest najzwyczajniej w świecie dużo prostszy od polskiego. Po co ma mówić "chodź" jak może powiedzieć "kom" , "patrz"-"titta" , "jeść"- "äta czyt. eta" - co byście wybrali ?
Piszę o sytuacji, kiedy pkole zaczyna dziecko ok. roczne, lub takie które nie mówi jeszcze - wtedy w wiekszości przypadków jakie znam zaczyna mówić : po szwedzku. Dużo łatwiej jest z dziećmi które juz cos tam plotą języczkiem po naszemu.
Przede wszystkim trzeba poprawiać dziecko za każdym razem gdy użyje szwedzkiego( u nas są wyjątki bo śpiewamy przedszkolne szwedzkie piosenki hehe). Jak będziemy tylko przytakiwać na szwedzkie stwierdzenia i odpowiadać po polsku - nauczy się nie wysilać i iść na łatwiznę a im dalej tym będzie gorzej, skończy się na tym, że będzie rozumieć ale nie będzie mówić. Wszyscy w koło : przedszkolanki, lekarze, pielegniarki mówią prosto : w domu ma byc wszystko co polskie - koniec i kropka. Nawet zachęcają abyśmy do pkola przynieśli polskie książki a przedszkolanki co raz to chwalą się jakie słówka po polsku wyłapały bo Ananas mówi obecnie podwójnie : "auto bil", "siku kissa" hehe :)
Później w szkole podstawowej można złożyć wniosek o modersmålsundervisning czyli dodatkowe zajęcia z języka ojczystego, mamy również szkołę polską która prowadzi zajęcia wieczorne 3 x w tyg.
Podobno im wiecej języków tym dziecko szybciej sie uczy :) Ananasy gratis oglądają jeszcze bajki po angielsku :D
Póki co nasz starszy Ananas podobno pięknie jak na "te warunki" po polsku rozmawia. Nawet częściej niż ja używa poprawnej wersji "dla" i mówi mamie/tacie itp. Jak tylko wchodzi do pkola automatycznie się przestawia an szwedzki, co mnie za każdym razem zadziwia hehe. Z Młodszym nie wiem jak będzie bo zacznie pkole zapewne jako niemowa jeszcze . Może być trudniej - zobaczymy....
Ale tego jak to będzie za parę lat - nie wiem .... mam nadzieję, że nie przyjdą któregoś dnia i nie powiedzą : mamo ja nie chcę rozmawiać po polsku ..... czy to w ogóle możliwa sytuacja kiedy non stop używamy tego języka ?

Wracajcie białe noce !!!

I nadeszła jesień .... Jest pięknie póki świeci słońce - chce się żyć, spacerować obserwując wszystkie kolory tęczy .....  gdy przychodzą takie dni jak dziś, czyli 8st i szaro - odechciewa się wszystkiego. W Skandynawii szczególnie - ze względu na szybki zwrot akcji związany ze zniknięciem białych nocy. Gdy przychodzi lato to jest jasno niemal całą dobę. Jak już w końcu przywykniemy do zasypiania "w dzień" to okazuje się że mamy wrzesień ..... z dnia na dzień coś się urywa. Moment i prawie całą dobę jest po prostu ciemno. Organizm szaleje bo nagle odcięto mu coś ważnego - światło dzienne hahaha. Więc dsłaniamy okna jak tylko można żeby chociaż troszkę słoneczka, jasności wpadło do domu - ale i to nie pomaga. Człowiek robi się ospały, nic nie chcący, dzieci marudzące bo większość dnia w domu, nagle trzeba wstawać w nocy bo o 07:30 jest jeszcze dosyć ciemno(a niedługo będzie ciemno o 08:30) :( Plus taki, że nie ma problemu z położeniem Ananasów spać hehe .
Pogoda znów robi się typowo "szwedzka" czyli - na słońcu można się opalać , w cieniu zamarznąć .... Ubierasz dziecko rano na 3st a później jest 16st. i zastanawiasz się czy Pani pomyśli i jednak czapki nie nałoży - bo dziecko bardzo czapkowe i w 30 st chciałoby czapki nosić :) .

 ........................................

Ale to nic...

.........................................

OBY DO ZIMY :). Szwecja zimą jest przepiękna  a osobiście zimę kocham, uwielbiam, mogłabym wręcz mieszkać na Alasce :) A na weekend zapowiadają pierwsze opady :) Czas zmienić opony na zimowe :)
Tymczasem zdjęcia tej piękniejszej strony teraźniejszej pory roku :)